Müfredat Geliştirme

Merkezi

Hesap Verebilirlik ve Şeffaflık

Kıymetli Bölüm/Program Başkanlarımız Değerli Hocalarımız;

Üniversitemizde yürüttüğümüz eğitim öğretim faaliyetleri için norm niteliğinde ve yol gösterici mahiyette 2 temel belge vardır:

  1. Türkiye Yükseköğretim Yeterlikler Çerçevesi (TYYÇ)

  2. İHÜ Stratejik Planı (Vizyon, Misyon, Değerler ve 6 alanda ortaya koyduğu hedefler)

Bugüne kadar program başkanlarımız, bünyelerinde yürütülen eğitim ve öğretim çalışmalarına esas mahiyette olan program amaç, tanım ve çıktıları (Tablo 1: Program/Bölüm Bilgileri Paketi) hazırladı. Daha sonra program çıktılarını TYYÇ ile ilişkilendirme çalışmaları yürütüldü. Stratejik Planımız ilan edildikten sonra da her bir programın; Plan’da belirtilen Vizyon, Misyon, Değerler ve 6 alanda ortaya koyduğu hedeflerle ilişkilendirilmesi çalışmalarının yapılması istenmişti.

Hepinizin bildiği üzere YÖK; ders kazanımları doğrultusunda şeffaflık ve hesap verebilirlik ölçütleri geliştirmek koşulu ile üniversitelere uzaktan eğitime izni vermiştir. Bu doğrultuda Senatomuz da ilke kararlar alarak sizlere duyurmuştu.

Aşağıdaki 3 adımın bölüm/program başkanlarınca hızla tamamlanması; öğretim elemanlarımızın online ders süreçlerine ilişkin kendi şeffaflık ve hesap verebilirlik ölçütlerini geliştirmeleri açısından çok önemlidir. Büyük bir kısmını zihnimizde veya kâğıt üzerinde tamamladığımız bu süreci hızla tamamlayıp gerekli formları öğretim üyelerimizle paylaşmanız şu aşamada çok büyük önem arz etmektedir.

A. Bölüm/Program Başkanlarınca Yapılması Gerekenler:

  1. Aşama: Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikleri Çerçevesi (TYYÇ)

TYYÇ, Bologna süreci hedeflerine yönelik; Türkiye yükseköğretiminde şeffaflık, tanınma ve hareketliliği artırmaya yönelik çalışmaları kapsar. Ulusal yeterlilik ve temel alan yeterlilikleri başlıkları altında; önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora için farklı derecelerde bilgi, beceri ve yetkinlikler tanımlanmıştır. Program çıktıları ile TYYÇ arasında ilişki kurulmalı ve çapraz tablo ile gösterilmelidir. Tablo 2: Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi ve Program Çıktıları Tablosu

Faydalı kaynaklar:  
http://tyyc.yok.gov.tr/ 
http://tyyc.yok.gov.tr/?pid=33 
http://tyyc.yok.gov.tr/?pid=37

  1. Aşama: İHÜ Stratejik Planı

Stratejik Plan, İHÜ’nün gelecek hedeflerine ulaşmak amacıyla eğitim, araştırma, organizasyonel gelişim, uluslararasılaşma ve toplumsal fayda gibi alanlarda yapılmış bir çalışmadır. En önemli çıktısı özgün İHÜ misyon-vizyon ve değerlerini (MVD) ortaya koymasıdır. İHÜ bünyesindeki tüm eğitim faaliyetlerinin çerçevesini ve doğrultusunu belirler. Program Çıktıları ile İHÜ MVD arasında ilişki kurulmalı ve çapraz tablo ile gösterilmelidir. Tablo 3: İHU Misyon-Vizyon-Değerler ve Program Çıktıları Tablosu

Faydalı kaynaklar:
https://www.ihu.edu.tr/files/ibn-haldun-universitesi-2019-2023-stratejik-plan.pdf 
https://www.ihu.edu.tr/misyonumuz-ve-vizyonumuz/ 
https://www.ihu.edu.tr/fikri-bagimsizlik/ 

  1. Aşama: Program Çıktıları ve Programdaki Derslerin İlişkilendirilmesi

Program çıktıları, herhangi bir yükseköğretim derecesini başarı ile tamamlayan bir kişinin neleri bilebileceği, neleri yapabileceği ve nelere yetkin olacağını ifade eder. TYYÇ ve İHÜ MVD ile ilişkilendirilmiş olan Program/Bölüm bilgileri tablosu, programa dair bilgileri bütünüyle yansıtmalıdır. Bu aşamada program bünyesinde Bahar 2020 döneminde okutulan tüm Derslerin Öğrenme Çıktıları ve Program Çıktıları eşleştirilerek bir tabloda gösterilmelidir. Tablo 4: Bölüm Dersleri ve Program Çıktıları Tablosu Bahar 2020

B. Öğretim Üyelerince Yapılması Gerekenler:

  1. Aşama: Dersin Öğrenme Çıktıları

Dersin öğrenme çıktıları; içinde bulunduğu programın çıktılarını karşılamaya yönelik olarak planlanmış ve dersi başarıyla tamamlayan öğrencilerin bilgi-beceri-yetkinlik alanlarındaki kazanımlarını ifade eder. Ders izlencesi; bu aşamanın şeffaflığı, hesap verebilirliği ve ulusal-uluslararası geçerliliği noktasında büyük önem taşımaktadır. Her bir dersin kazanımlarının program çıktıları ile ilişkisi çapraz tablolar ile gösterilmelidir. Tablo 5: Ders Öğrenme ve Program Çıktıları Tablosu

Faydalı kaynaklar:

İHU Ders İzlencesi Şablonu

Revised Bloom’s Taxonomy 

https://teaching.uncc.edu/teaching-guides/course-design/writing-measurable-course-objectives 

http://tyyc.yok.gov.tr/?pid=37  

  1. Aşama: Ölçme-Değerlendirme

Ölçme-Değerlendirme; dersin izlencede ifade edilen ve dönem başında öğrencilerle paylaşılan öğrenme çıktılarına ne kadar ulaşıldığını tayin etmek için kullanılacak ölçme değerlendirme araçlarını (sınav, ödev, proje, sunum, katılım, uygulama vb.) kapsar. Uluslararası kredi transferi ve diplomanın kabul edilebilirliği açısından ders sonu değerlendirme notunun anlamı; öğrencinin, program çıktılarıyla ilişkilendirilmiş ders kazanımlarını ne ölçüde edindiğini göstermesidir. Bu amaçla derste kullanılan ölçme-değerlendirme araçlarının dersin öğrenme çıktıları ile ilişkisi çapraz tabloda gösterilmelidir. Tablo 6: Ders Öğrenme Çıktıları ve Ara sınav Soruları Tablosu_Bahar2020

Ayrıca her bir ölçme aracı için şeffaf değerlendirme kriterleri veya cevap anahtarı sunulmalıdır. Örnek Rubric: Tablo 7: Takehome Sınavı için Rubric

Faydalı kaynaklar:
İHU Rubric Preperation Guide

İHU Rubric Samples
İHU Rubric for Discussion
İHU Rubric for Essay
İHU Rubric for Reflection
İHU Rubric for Oral Communication
İHU Rubric for ResearchPaper
İHU Rubric for Take Home

https://www.coursera.org/lecture/assessment-higher-education/animation-on-how-to-create-an-assessment-matrix-nSelC
https://www.scu.edu/provost/institutional-effectiveness/assessment/the-assessment-process/align-objectives/

Ayrıca, örnek formlar için Eğitim Kurumları İşletmeciliği ve yürüttüğüm EDU 502 dersinin tablolarına EKİ Hesap verebilirlik ve Şeffaflık Ölçütleri’nden ulaşabilirsiniz.

Bu çalışmalar yukarıda belirtilen ilgili kişiler tarafından hazırlanacak, program başkanlarınca kontrol edilip derlenecek ve Proliz sistemine girişleri için ilgili birimlere yönlendirilecektir.

Yüksel ÖZDEN, Ph.D.
Rektör Yardımcısı

Yıldız (*) işareti olan alanlar zorunludur